Hơn mười năm trước, mặc dù theo đuổi nhiếp ảnh chuyên nghiệp, nhưng đó lại không phải là công việc chính của mình. Khi ấy, mình là creative director cho một tờ tạp chí và có quyền lựa chọn những concept phù hợp với bản thân. Mình chụp khi có hứng, khi gặp một ý tưởng hay một con người khiến mình muốn kể câu chuyện của họ qua những bức ảnh.
Công việc ở tạp chí giúp nhiều người biết đến mình. Khách hàng tìm tới vì họ yêu những gì mình đã tạo ra, nên phần lớn chúng mình dễ có tiếng nói chung. Họ đã phần nào hiểu và đồng cảm với cách mình nhìn mọi thứ.
Tất nhiên, cũng có những người tìm đến với mong muốn rất khác, và mình đã từ chối khá nhiều trong số đó.
Không phải vì điều họ muốn là không đẹp hay không có giá trị. Chỉ là mình biết mình không phải người phù hợp nhất để làm điều đó cho họ. Nói đơn giản, đôi khi là không hợp gu. Có người thích hình ảnh được sắp đặt chỉn chu, tạo dáng theo một khuôn. Còn mình tìm cảm xúc tự nhiên, những khoảnh khắc chân thật và có gì đó riêng của người đứng trước ống kính. Nếu không thấy kết nối với điều khách mong muốn, mình khó có đủ hứng thú để làm tốt nhất.
Và vì nhiếp ảnh khi ấy không phải nguồn thu nhập mình phụ thuộc vào, mình có thể từ chối mà không chút nuối tiếc.
Trong những năm tạm xa nhiếp ảnh, mình vẫn nghĩ rồi sẽ có ngày cầm máy trở lại, nhưng chỉ để chụp những người thân yêu, hay gia đình nhỏ của mình sau này. Mình tin khi ấy mình sẽ làm rất tốt, bởi khi chụp người mình yêu thương, mình có sự gắn kết, có cảm xúc và một lý do rất tự nhiên để giữ lại từng khoảnh khắc.
Rồi khi thực sự quyết định quay lại, cùng với sự háo hức là một câu hỏi mà trước đây mình chưa phải đối diện:
Nếu nhiếp ảnh trở thành công việc toàn thời gian, mình còn được tự do như trước không?
Ngày trước, mình chọn được khách vì có hai điều kiện: một vị thế nhờ công việc ở tạp chí, và không cần dựa vào những buổi chụp để trang trải cuộc sống. Khi nhiếp ảnh là nguồn thu nhập chính, mọi thứ có thể sẽ khác. Mình không thể chỉ nghĩ đến những buổi chụp mình hứng thú, mà còn phải tìm khách, giữ thu nhập, quản lý công việc và giữ lời với người khác.
Sau nhiều năm làm kinh doanh, mình nhìn chuyện này lý trí hơn. Mình học được cách phân biệt giữa làm ra lợi nhuận và làm điều thoả mãn đam mê. Hai điều đó có thể gặp nhau, nhưng để được cả hai, theo mình, bạn phải rất giỏi, rất may, hoặc có chút của cả hai.
Với mình, đam mê giữ được sự tự do khi mình cho nó một nền tảng đủ vững vàng.
Mình không nghĩ làm việc vì tiền là điều xấu, cũng không nghĩ ai phải biến đam mê thành nghề mới là sống đúng với bản thân. Một công việc mang lại sự ổn định, còn đam mê cho mình một khoảng không gian khác để sáng tạo và thấy mình đang sống.
Nhưng nếu chọn theo đuổi đam mê như một công việc toàn thời gian, mình nghĩ cần thành thật với những gì đi kèm: những phần việc không hứng thú, những lúc phải linh hoạt, những quyết định khó giữa điều mình muốn làm và điều mình cần làm để tiếp tục.
Điều đó không có nghĩa là nhận tất cả khách hay từ bỏ phong cách của mình. Nhưng để còn quyền lựa chọn, mình cần xây lại sự tin tưởng của khách hàng và một nền tảng tài chính đủ vững để nói “không” khi thấy không phù hợp.
Rốt cuộc, câu trả lời của mình không nằm ở việc chọn hoàn toàn đam mê hay hoàn toàn thực tế, mà là tự tạo cho mình quyền lựa chọn.
Mình chọn đa dạng hoá nguồn thu nhập từ những công việc khác để nhiếp ảnh có một khoảng không gian đủ an toàn. Ở đó, mình không cần nhận mọi buổi chụp để trang trải cuộc sống. Mình có thể tiếp tục chọn những dự án phù hợp và dành trọn cảm xúc cho những khách hàng tìm đến vì thực sự yêu góc nhìn của mình.
Với mình, đam mê giữ được sự tự do khi mình cho nó một nền tảng đủ vững vàng.
Cuộc trò chuyện
Để lại đôi lời